‘Zorg voor draagvlak. En doe het samen.’ Dat was het belangrijkste advies aan vijftien gemeenten tijdens de duurzaamheidsworkshop van ESCoNetwerk.nl op 4 april. Wethouders, beleidsadviseurs en andere professionals van onder andere de gemeenten Barendrecht, Etten-Leur, Dordrecht, Lansingerland, Rijswijk, Alphen aan den Rijn, Haarlemmermeer, Albrandswaard, Veenendaal, etc. namen deel aan de interactieve bijeenkomst die plaatsvond op het gemeentehuis in Barendrecht.
Bijna alle gemeenten hebben de ambitie om energieneutraal te zijn binnen een bepaald aantal jaren. En ze willen het niet bij ambities laten, vooral omdat ze een voorbeeldfunctie hebben. Maar hoe vertalen gemeenten deze ambities naar concrete plannen, projecten en resultaten? Welke stappen moeten daarvoor worden gezet? Diverse sprekers gaven op basis van concrete kennis en ervaring antwoord op de vraag: hoe versnellen we de verduurzamingsslag die Nederlandse gemeenten willen en moeten maken?
Randvoorwaarden
Voor verduurzaming van vastgoed gelden een aantal randvoorwaarden:
- Inzicht in de staat en mogelijkheden van de panden;
- Is de interne organisatie er écht klaar voor? Verduurzaming is immers geen louter technisch vraagstuk maar gaat uiteindelijk ook om organisatie en communicatie;
- Goed mandaat organiseren om showstoppers later te voorkomen;
- Vanuit visie en doelen duidelijkheid krijgen over concrete prestatie-eisen;
- Enzovoorts.
Een levendige discussie volgde waarin de diverse stappen werden besproken om van ambities naar realisatie te komen, op basis van concrete praktijkervaringen van de aanwezigen. Thema’s zoals ‘hoe om te gaan met weerstand’, ‘hoe adequaat financiering organiseren’, e.d. kwamen hierbij ruimschoots aan bod.
Verduurzamen vastgoed
Marcel Dommisse, directeur bij Strukton Worksphere, deelde zijn ervaringen met een presentatie. Hij benadrukte dat het cruciaal is voor gemeenten om vooral integraal te werk te gaan in de verduurzamingsstrategie. In een 6-stappenplan liet hij zien hoe die integrale aanpak tot stand kan worden gebracht:
1. Stel (bestuurlijke) kaders vast.
2. Verken welke clusters binnen de portefeuille kansen bieden.
3. Organiseer draagvlak bij alle betrokkenen bij het cluster.
4. Bepaal prestatie op energie en onderhoud.
5. Zorg voor intensief gesprek met ESCo’s over OEPC.
6. Investeer de eerste jaren in goede verkenning, beoogde werking contract en samenwerking.
Voor een sterke business-case adviseerde Dommisse gemeenten volumes op verduurzamingsprojecten te creëren en voor processtandaardisatie te zorgen bij kleinere projecten. Dit leidt tot lagere transactiekosten, betere financierbaarheid, schaal- en efficiencyvoordelen, enzovoort. Ook adviseerde hij om onderhoud en beheer in contracten op te nemen.
De route naar CO2-neutraal vanuit Barendrecht
Van voorbeelden uit de praktijk valt verder nog meer te leren. In 2014 sprak gemeente Barendrecht de ambitie uit in 2030 een CO2-neutrale gemeente te willen zijn. Inmiddels maakt de gemeente succesvol stappen in de uitvoering van haar ambitie naar verduurzaming van haar vastgoed. Arien van der Maas, adviseur duurzaamheid en energietransitie binnen de BAR-organisatie (Barendrecht), lichtte in 7 stappen de do’s en don’ts toe:
1. Schep helderheid over gemeentelijke ambities over verduurzaming.
2. Maak een vertaalslag van ambities naar duurzaamheidsbeleid.
3. Werk het duurzaamheidsbeleid uit naar realisatie.
4. Breng energiekansen in kaart.
5. Zorg voor een visualisatie van de energieopgave. Maak bijvoorbeeld een infographic van het routeplan.
6. Verduurzaam ook privaat vastgoed.
7. Zorg voor een zorgvuldige communicatie.
Draagvlak
Samenvattend benadrukte Van der Maas het belang van een bestuurlijk mandaat met een uitvoeringsprogramma. Dat is het belangrijkst in de route naar verduurzaming. ‘Een mandaat zorgt voor draagvlak. Zonder draagvlak wordt de transitie naar duurzaamheid een moeizaam proces.,’ stelde hij. Maar het allerbelangrijkste: doe het samen. ‘Werk regionaal samen om ervaringen te delen en de kosten te verlagen.’ Dit kan volgens Van der Maas mogelijk worden gemaakt door (lokale)marktpartijen uit te nodigen te investeren in de verduurzaming en lokale opwekking.
Meer informatie
Hebt u interesse in of vragen met betrekking tot dit onderwerp? Neemt u gerust contact met ons op. Tevens nodigen wij u graag uit zich aan te melden voor de volgende bijeenkomsten die over dit onderwerp worden georganiseerd. Meer informatie vindt u op ESCoNetwerk.nl.