Grote ambities vragen om kleine concrete stappen. Uitgevoerd door een gemotiveerd team met focus op resultaat. En om tot energieneutraliteit te komen, dien alle zeilen, alle mogelijke maatregelen, te worden ingezet. Kieskeurig zijn, is geen optie. Dat was de belangrijkste boodschap tijdens het ESCoNetwerk.nl seminar ‘Van Plannen naar Projecten’ op 1 december 2016 in Utrecht, waar zo’n 25 decentrale overheden samenkwamen om concrete ervaringen uit te wisselen over hoe duurzaamheidsambities daadwerkelijk kunnen worden waargemaakt. Sprekers Sander Berkhout (Balance), Frans Latjes (Ecorus) en Arien van der Maas (BAR-Organisatie / Gemeente Barendrecht) spraken over hun ervaringen.
‘Wie niet snel is, moet eerder beginnen’
Alle gemeenten hebben inmiddels duurzaamheidsambities opgesteld. De uitvoering daarvan blijkt makkelijker gezegd dan gedaan, want waar dien je precies te beginnen? Wacht u met actie tot u een integraal masterplan heeft opgesteld? Sander Berkhout (Balance) raadt decentrale overheden aan om vooral ‘snel te beginnen’, en dus niet te wachten met acties tot het integrale totaalplan klaar ligt. “Natuurlijk is het van belang om een goed plan te maken, maar dat betekent niet dat je niet nu alvast iets kunt doen. De grootste slag is te slaan in de bestaande bouw, aangaande warmtevoorziening.” Een snel en concreet begin is bijvoorbeeld het maken van een warmtekansenkaart met Pico; een tool die snel de warmtevraag in kaart brengt in uw gemeente/wijken. Deze tool maakt ook inzichtelijk waar warmtebronnen liggen (zoals een zwembad) en dus mogelijkheden voor een open warmtenetwerk. In aanvullende sessie kunnen deze mogelijkheden samen met alle betrokken stakeholders snel worden verkend en kan een businesscase worden gemaakt. “Een snel, doeltreffend en concreet begin van een slimmere warmtevoorziening in uw gemeente,” aldus Sander Berkhout.
‘Alleen ben je sneller, samen kom je verder’
Een ambitie, zoals energieneutraliteit, in 1 keer bereiken, is onhaalbaar. Natuurlijk is het goed om te richten op die stip aan de horizon, maar de focus dient te liggen bij de stapjes daartussen. Dan bereik je iets. Frans Latjes (Ecorus) licht dit toe aan de hand van een praktijkvoorbeeld: “De gemeente Den Helder heeft – zoals elke gemeente in Nederland – een enorme duurzaamheidsambitie en wilde snel iets concreets doen. Maar zonder geld te investeren. De gemeente koos voor de realisatie van een zonnepark die 3.000 huishoudens van energie
voorziet; revolutionair voor deze gemeente. De gemeente deed dat in een ESCo, vanwege het voordeel dat ze nu een partner hebben die langer betrokken is en verantwoordelijk blijft. Want alleen ben je misschien sneller, maar samen kom je verder. De belangrijkste les die geleerd is tijdens de realisatie van dit park is dat het belangrijk is om binnen de gemeente een echt team te organiseren; zorg dat alle diensten bij elkaar zitten. Om echt iets voor elkaar te kunnen krijgen. Een team met focus en de wil om écht iets te bereiken.”
‘Alle zeilen bijzetten, anders kom je er niet’
De Gemeente Albrandswaard heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn. “Een leuke ambitie, maar hoe gaan we dat bereiken?” stelt Arien van der Maas (BAR-Organisatie / Gemeente Barendrecht) de vraag. “Binnen de gemeente was er al een duurzaamheidsagenda, maar die was niet concreet. Daarom hebben we een blauwdruk gemaakt van hoe we daar gaan komen. We hebben een uitvoeringsprogramma geschreven voor duurzaam energiebeleid met daarin 30 activiteiten en projecten, die worden uitgerold. Niet allemaal tegelijkertijd, maar we beginnen waar we kunnen beginnen. Bijvoorbeeld bij wat het huidige verbruik is. Dat is de basis, want waar hebben we het eigenlijk over? En als je echt je ambities wilt waarmaken, dan moet je alle zeilen bijzetten. Dan kun je niet kiezen voor ‘zon’. Dan kies je voor alle duurzame maatregelen en bronnen die er zijn. Alleen zo kan een gemeente energieneutraal worden. We maken ook een uitgebreid communicatieplan voor uitvoerende collega’s, het management en externe stakeholders. Want communicatie is in deze echt onmisbaar en dit begint al intern. Besteed daar dus aandacht aan!”
De middag werd afgesloten met een informere borrel. Naar aanleiding van dit seminar hebben we van enkele gemeenten de vraag ontvangen om in een vervolgbijeenkomst nog weer dieper op het onderwerp in te gaan, en om nog concreter ervaringen en bestaande documentatie uit te wisselen. Begin volgend jaar zullen we daarom een workshop ‘Van Plannen naar Projecten’ organiseren. Wilt u daarbij zijn? Meldt u dan aan via aanmelden@esconetwerk.nl o.v.v. ‘Workshop Duurzaamheidsambities Waarmaken’.
ESCoNetwerk.nl, 2 december 2016