PPS Netwerk Nederland

 

DBFM(O) Voortgangsrapportage: Geïntegreerde contractvorm heeft inmiddels 1,3 miljard euro aan besparing opgeleverd

Het Rijk heeft inmiddels 1,3 miljard euro bespaard door bouwprojecten integraal aan te besteden via DBFM(O) contracten. Dat is te lezen in de voortgangsrapportage 2014 die eind vorig jaar door de minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem aan de Tweede Kamer is gestuurd. Deze meest uitgebreide PPS contractvorm zorg ervoor dat bouwprojecten efficiënter kunnen worden gerealiseerd met meer kwaliteit tegen lagere kosten. De projecten worden doorgaans binnen tijd en budget opgeleverd. In de voortgangsrapportage geeft de Rijksoverheid de voortgang en ontwikkelingen van het DBFM(O)- beleid en de DBFM(O)-contracten weer. De minister van Financiën informeert de Kamer mede namens de Ministeries van Infrastructuur en Milieu, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (waaronder het Rijksvastgoedbedrijf), Defensie en Veiligheid en Justitie. In deze voortgangsrapportage wordt teruggekeken naar 2014 en vooruitgekeken naar 2015/2016.

Meerwaarde DBFM(O) met 500 miljoen euro toegenomen
Het kabinet rapporteert iedere twee jaar door middel van de Voortgangsrapportage over de ontwikkelingen op het gebied van DBFM(O): Design, Build, Finance, Maintain en eventueel Operate worden integraal overgedragen van de publieke opdrachtgever aan een private opdrachtnemer, die veelal bestaat uit een consortium van verschillende private partijen. De ervaringen tot nu toe zijn positief: projecten zijn binnen tijd en budget opgeleverd en conform de gewenste/gevraagde output. Opgeleverde projecten zijn o.a. N31, A59, A12 Utrecht Lunetten-Veenendaal, N33 Assen-Zuidbroek, Nationaal Museum Soesterberg, Detentiecentrum Rotterdam, Justitieel Centrum Schiphol, DUO/Belstingkantoor Groningen en de PPS Kromhout Kazerne. Lopende projecten zijn o.a. A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA), A12 Veenendaal-Ede-Grijsoord, VIA15, Knoopkazerne Utrecht, Gerechtsgebouw Breda, Nieuwe Huisvesting RIVM, B-30 en PI Zaanstad. In totaal is er tot nu toe een meerwaarde van 1,3 miljard euro gerealiseerd t.o.v. traditioneel uitgevoerde projecten. In 2012 was de meerwaarde 800 miljoen euro.

Nederland behoudt toppositie op het gebied van DBFM(O)
Marktpartijen hebben veel waardering voor de kwaliteit en de bestendige lijn van Nederlandse DBFM(O)-projecten en –beleid, vooral in het licht van de veranderingen in omringende landen. In tegenstelling tot landen als Frankrijk, Duitsland en UK heeft Nederland namelijk wel voldoende overheidsbudget voor nieuwe PPS projecten bij infrastructuur en gebouwen. Dit komt door o.a. de focus op ‘value for money’ (meer kwaliteit voor minder geld); het beleid t.a.v. DBFM(O) is helder, bestendig en voorspelbaar; er is een goed gevulde en betrouwbare pijplijn van projecten in de komende jaren; verdere standaardisatie van contract/procedures en een uniforme aanbestedingsleidraad leiden tot lagere transactiekosten en voorspelbaarheid. Daarnaast is de benodigde private financiering (van zowel binnenlandse als buitenlandse financiers) aanwezig en zijn de condities voor financiering aantrekkelijk.

Professioneel contractmanagement voor verdere verbetering van samenwerking
Steeds meer DBFM(O)-projecten belanden in de exploitatiefase (de fase na oplevering van het project). Een belangrijke punt is om het contractmanagement nog beter te organiseren. Dit moet vanzelfsprekend op hetzelfde kwaliteitsniveau liggen als de aanbesteding- en realisatiefase van DBFM(O)-projecten. In de fase na ondertekening van het contract moet geborgd zijn dat de afgesproken prestaties, op basis van de gevraagde output, gedurende de gehele looptijd worden geleverd. Dit vraagt om een heldere strategie aan de voorkant en een continue proactieve instelling van de opdrachtgever en opdrachtnemer tijdens het gehele PPS proces. Professioneel contractmanagement moet, naast het marktconform toetsen van eventuele wijzigingen en het monitoren van prestaties, zorgen dat beide partijen blijven leren van elkaar op basis van praktijkervaringen. De leerervaringen moeten worden gebruikt voor verdere verbetering van toekomstige contracten en aanbestedingen en uiteindelijk zorgen voor verdere verbetering van de langjarige publiek private samenwerking. Verder is in toenemende mate sprake van wederzijds leren voor zowel de opdrachtgever als opdrachtnemer middels periodieke sessies. Zo is door PPS Netwerk Nederland in 2012 de Koplopersgroep ‘Duurzaam samenwerken in PPS verband’ geïnitieerd, een initiatief om met de markt en overheid kennis en ervaring uit te wisselen en waar nodig opstarthulp te verlenen.

Decentrale overheden en instellingen passen PPS-contracten steeds meer toe
Steeds meer decentrale overheden en (semi)-publiek opdrachtgevers zoals gemeenten, provincies, zorg –en onderwijsinstellingen passen PPS-constructies toe op de nieuwbouw renovatie en verduurzaming van bouwprojecten. PPS is overigens niet alleen maar DBFM(O) maar ook tussenvormen zoals DBM, DBMO en ESCo’s (Energy Service Company’s). Lopende en afgeronde projecten zijn Internationale School Eindhoven, Brede School Joure, Christelijke Hogeschool Ede, Erasmus Universiteit, Westluidense Poort Tiel, Haga Ziekenhuis, Ananz Ouderenzorg, Lucas Andreas Ziekenhuis, Gemeentehuis Westland, Stadhuis Eindhoven, DBFM Binnenhaven Waalwijk, Hart van Zuid Rotterdam en de Rotterdamse Zwembaden. Er is een dus duidelijke ontwikkeling en toepassing van PPS op decentraal niveau.

Conclusies en stappen n.a.v. voortgangsrapportage DBFM(O) 2014

- De meerwaarde van 1,3 miljard is in feite meer omdat dit is afgezet tegen perfect uitgevoerde traditionele projecten. We weten dat het merendeel van deze traditionele projecten uit de tijd en kosten loopt. Ook de betere beschikbaarheid van het gerealiseerde gebouw of weg door efficiënter onderhoud, levert nog eens extra meerwaarde op. De exacte meerwaarde kan pas na afloop van het contract kan worden gemeten.

- Gemeenten moeten tot 2018 een gat van 4,8 miljard euro dichten. Dat blijkt uit een prognose van onderzoeksinstituut Coelo verschenen op donderdag 8 januari 2015. Gemeenten maar ook andere regionale opdrachtgevers kunnen hun uitgaven beperken door projecten efficiënter aan te vliegen. PPS kan helpen om met veel lagere initiële kosten alsnog projecten uit te voeren welke anders ten prooi dreigen te vallen aan (extra) bezuinigingen. PPS vraagt wel om een andere invulling van de rol als opdrachtgever dan bij traditionele projecten namelijk: samenwerken met nieuwe andere partners dan voorheen, focus op kerntaken, denken in levensduur en andere manieren van financieren. Ook kunnen kleinschalige projecten (denk aan onderwijsgebouwen of regionale wegen) via PPS uitgerold worden door ze te clusteren in programma’s. Op deze manier worden de transactiekosten beperkt en kan de meerwaarde wel in volle omvang gerealiseerd worden.

- In de voortgangsrapportage van 2014 wordt Nederland beschouwd als ‘top land op gebied van PPS’. Dat klopt als het gaat om de aantrekkelijkheid van Nederland als opdrachtgever maar is nog te weinig te zien in het aantal gerealiseerde projecten vergeleken met het buitenland. Gezien het feit dat Nederland zo’n aantrekkelijk land is, zou er veel meer gebruik van de PPS mogelijkheden gemaakt dienen te worden. Dat betekent dat op zowel centraal als decentraal niveau PPS –en ESCo kansen nog sneller moeten worden geïdentificeerd en gerealiseerd. PPS Netwerk Nederland is o.a. diverse KopGroepen (o.a. zorg, onderwijs en infrastructuur) gestart om hier invulling en snelheid aan te geven.

- PPS Netwerk Nederland werkt inmiddels drie jaar nauw samen met PPSsupport (opgericht door het Rijk) met als doel het breder toepassen van geïntegreerde contracten op potentiele PPS projecten. PPS Netwerk Nederland en PPSsupport bieden opstarthulp om inzichtelijk te maken waar eventuele PPS kansen liggen, wat de voordelen en nadelen zijn en welke vorm het beste past bij het project en de organisatie. Beide organisaties werken aan de standaardisering van contracten en processen en een Financieringsprogramma om PPS aanbestedingen sneller te laten verlopen en transactiekosten te verlagen.

Klik hier voor de volledige rapportage

Update 2014 modelovereenkomst DBFM(O) Infrastructuur en Huisvesting
De Rijksbrede Modelovereenkomsten DBFM Infrastructuur en de DBFMO Huisvesting zijn aangepast. De wijzigingen komen voort uit lopende of afgeronde aanbestedingen. Daarnaast zijn enkele andere onderwerpen gewijzigd en vereenvoudigd.

Klik hier voor de update met bijlage van de modelovereenkomsten

PPS Netwerk Nederland, 12 januari 2015

PPS potentie van uw project? Vraag een Quick Scan aan!